Egemen Bağış kaleme aldı: Azerbaycan Seçimleri ve Aliyev’ler

Gençlerimizin birçoğu Azerbaycan’ı bilir ve sempati duyar. Kardeş ülke bilir, can bilir, dost bilir. Fakat bilmemiz gereken bir gerçek varsa o da şudur:  Kıbrıs ve Azerbaycan Türkiye Cumhuriyeti’nin adeta kendisidir, vazgeçilmezidir. 

Kıbrıs’ta kardeşlerimiz katledildiği gibi Azerbaycan’da da Ermeniler Hocalı’da hem de 1990’lı yıllarda soykırım yapmaya kalkışmıştır. Karabağ bölgesi hala işgal altındadır. O yüzden devlet yöneticilerimiz milli dava olarak baktığı Azerbaycan konusunda bir beyanatta ya da siyasi hamlede bulunduğunda milletimiz sonuna kadar arkasında durabilmelidir. Bu da orada neler olduğunu bilerek ve unutmayarak olur. Yeni nesillere yaşanan acıları ve sebeplerini unutturmamalıyız. Yoksa yavaş yavaş milli benliğimizi de yitiririz. O yüzden genç kardeşlerimizi ve merak edenleri kısaca Azerbaycan’ın önemini yazma istedim. 

Anadolu’ya girmeden önce Azerbaycan Türk yurdu olmuş ve Türklerin/Türkmenlerin Anadolu’ya geçiş köprüsü olmuştur. Müziğiyle, diliyle, yemekleriyle, örfüyle, töresiyle ve milletiyle özümüzdür. İlk kez bizzat rahmetli Haydar Aliyev’in ağzından duyduğum gibi Azerbaycan ve Türkiye “iki devlet, tek millet”tir. 

Her geçen gün görüyoruz ki bu söz gerçekliğin ta kendisidir ve asla laf olsun diye edilmemiştir. 1918’de bağımsızlığını ilan edip Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti adını alan bu güzel ülke 1920’de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin  (SSCB)  işgaliyle 1991 yılında SSCB’nin dağılması ile birlikte yeniden bağımsızlığına kavuşmuştur. Azerbaycan Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan etmesine karşın Ermenistan ile 1991’de başlayan Karabağ Savaşı neticesinde (1994) Dağlık Karabağ Bölgesi Ermenilerce işgale uğradı. 26 Şubat 1992’de Hocalı kentinde Ermeniler sivil, çocuk, yaşlı, kadın ve erkek ayrımı yapmadan katliam yaptılar. Resmi rakamlara göre 106 kadın, 83 çocuk toplam 613 sivil vahşice, akla hayale gelmeyecek işkencelerle öldürülmüş, 76’sı da çocuk 487 kişi yaralanmıştır. Bağımsız kaynaklara göre bu rakamlar en az iki katı kadardır.

O yıllardan bugünlere köprünün altından çok sular aktı. Azerbaycan artık daha zengin, daha müreffeh ve daha güçlü bir orduya sahip, kültürüyle, sanatıyla ve okur yazar oranıyla da iddialı bir devlet. Oysa Ermenistan bizim sınırlarımızı kapatmamızın da etkisi olmakla beraber hala gelişmemiş bir halde ve hala maalesef diasporasının da etkisiyle Hocalı’da daha 26 yıl önceki katliamını yapmamış gibi sözde soykırım iddiasını bize karşı çekinmeden dillendirebiliyor. Köprünün altından akan sulardan birisi de Türkiye Cumhuriyeti de 1992’deki ülke değil. Daha zengin, daha güçlü diplomasiye sahip, savunma sanayi her gün gelişip büyüyen, güçlü bir iktidar ve lider tarafından yönetilen bir ülke. 1992’de ağırlıklı perde arkasından yardım eden Türkiye şuan orada oluşacak bir tehdide açık açık müdahale edebilecek bir organizasyona ve devlet yönetimine sahiptir. Bu saydığım gerçekleri hiçbir zaman unutmadan Azerbaycan’a bakmalıyız.

Gelelim Azerbaycan’da yakında yapılacak genel seçimlere. Sayın İlham Aliyev’in bu seçimleri açık ara farkla kazanacağını rakipleri bile ifade ediyor. 

2002 yılıydı ve ülkemizin kısa sürede umudu olan ve tercihi neticesinde iktidara gelen AK Parti iktidarının başladığı zaman Rahmetli Haydar Aliyev Azerbaycan Cumhurbaşkanı’ydı. Babası Rahmetli Haydar Aliyev, SSCB döneminde de yüksek bir devlet tecrübesine sahip olan ve bağımsızlık günlerinden bugünlere Azerbaycan’ı hazırlayan büyük bir devlet adamıydı. 3 Kasım 2002’de iktidar olan Ak Parti Genel Başkanı sıfatıyla Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Bakü’yü ziyaret ettiğimizde rahmetli Haydar Aliyev bizlere muazzam konukseverlik ve Tayyip beye muhabbet göstermiş, ülkesini ve oğlunu Türkiye’ye ve Sayın Cumhurbaşkanımıza emanet ettiğini vurgulamıştı. 

2003 yılında oğlu Sayın İlham Aliyev Cumhurbaşkanı seçildi ve 15 yıla yakın bir süredir bu görevi başarıyla yerine getirdi. Bizim iktidarımızla neredeyse yaşıt bir süredir iktidarda bulunan Sayın Aliyev iktidarında Azerbaycan'ın o günden bugüne gösterdiği ilerleme paralel seyretti diyebilirim. İyi bir eğitim almıştı ve Cumhurbaşkanlığı öncesi de önemli görevlerde bulunmuştu. Petrol ve enerji üzerine olan akademik ve profesyonel iş hayatı geçmişi sayesinde Azerbaycan'ın enerji kaynaklarının etkin ve verimli yönetiminde büyük pay sahibi olduğunu biliyoruz.

Misal olarak Azerbaycan’ın en büyük petrol havzası Azeri-Çırak-Güneşli (AÇG) petrol yataklarının 2024 yılında sona erecek üretim ve paylaşım anlaşmasının süresi 14 Eylül 2017 tarihinde 2050 yılına kadar uzatıldı. Buradan çıkarılan petrolün büyük kısmı Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ile dünya piyasalarına sevk ediliyor. Türkiye’yi temsilen Sayın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Berat Albayrak imza törene katıldı ve “Asrın Anlaşması” diye tabir edilen bu anlaşmanın yeni sözleşmesini imzaladı. 1994 yılında bahsettiğimiz sıkıntılı dönemlerine rağmen yabancı şirketlerle masaya oturup AÇG’yi ilk defa imzalayan Rahmetli Haydar Aliyev’in oğluna da daha iyi şartlar ve hisse oranlarıyla yeni sözleşmeyi imzalamak nasip oldu. Ayrıca bizim milli firmamız Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ‘nın da %5,73 hissesi mevcut olan bu proje Azerbaycan’ın günlük petrol üretimini de artıracaktır.

Azerbaycan'ın gelirlerinde enerji kaynaklarının önemli bir yeri olmasına karşın bununla yetinmeyip modern bir Azerbaycan inşa etme hususunda yaptığı çalışmaları da Türkiye'den takdir ederek izlemekteyiz. Kendisinin önderliğinde Azerbaycan Türkiye’deki en stratejik yatırımlarının sahibi konumuna gelmiştir. Türkiye ile her zaman iyi ilişkilerini kardeş hukuku ile sürdüren İlham Aliyev Türk tarihine ismini şimdiden yazdırmış bir liderdir.

Şu an iki devlet için de en makul iş birliği yangın yerine dönen yakın coğrafyamızda tehlikeleri önceden görerek hızlı bir işbirliği ile engel olmak ve huzuru, ticareti, barışı tesis etmektir. Bölgemizin en büyük ihtiyacı budur.

Türkiye ve Azerbaycan o hep dile getirdiğimiz söylemle "tek millet iki devlet" olarak bu coğrafyada birçok konuda ortak kaderi paylaşıyor. Halklarımız acılarımız beraber üzülüyor, sevinçlerimize beraber ortak oluyorlar. Ermenistan'ın Karabağ işgali döneminde resmi olarak elimizden geleni yapsak da güçlü mihrakların set çekmesi nedeniyle engel olamasak da her platformda ve maddi manevi destek hususunda hep Azerbaycan'ın yanında olduk.

Şimdi hem Sayın Aliyev'in iktidar yıllarında hem de Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan liderliğindeki AK Parti'nin iktidar yıllarında iki ülke de daha kuvvetli bir konuma geldiler. Bu da birbirimize verdiğimiz desteğin gücünü artırıyor.

Hatırlarsak en son ABD'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak ilan etmesini BM'de tanınmaması hususunda yaptırdığımız oylamada öncesi ve sonrası Sayın Aliyev büyük destek verdi. Şu an iki devlet için de en makul iş birliği yangın yerine dönen yakın coğrafyamızda tehlikeleri önceden görerek hızlı bir işbirliği ile engel olmak ve huzuru, ticareti, barışı tesis etmektir. Bölgemizin en büyük ihtiyacı budur.

Kıbrıs da Azerbaycan da Türkiye’nin güçsüz olduğu anlarda tehlike altındadır ve maalesef tecrübe ile sabittir. Diplomasinin dilini ve gücünü her zaman savunsam da biz Türklerin samimi destekçisi çok azdır. O yüzden güçlü bir yönetime ihtiyacımız var. Bizim de, Azerbaycan’ın da ve KKTC’nin de yalnız olduğumuzu ve ancak birbirimize karşılıksız destek olabileceğimizi bilmeliyiz ve ve her yönden güçlü olmalıyız. Eğitimde, bilimde, savunma sanayinde, enerji üretiminde ve dağıtımında, teknoloji üretmede dünyayla rekabet edersek her türlü musibetle de rekabet edebiliriz.

Sayın Aliyev de demokrasi ile yönetilen Azerbaycan’da kudretini halkının ona teveccühünden aldığını unutmadan geldiği bu mevkide Azerbaycan için elinden geleni yapacağını geçmişten bugüne bakınca görebiliyoruz. Bölgede Türkiye ile beraber yapacağı her hamle birçok alçakça oyunu bozacaktır. Azerbaycan için bu seçimlerin hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Egemen BAĞIŞ

TC Devlet ve AB Eski Bakanı 

İstanbul Aydın Üniversitesi Batı Araştırmalar Merkezi Başkanı

Kaynak: https://www.sirhaber.com/azerbaycan-secimleri-ve-aliyev-ler